• THƯƠNG MẠI THỦY SẢN - Số 136 | Tháng 04/2011

    Liên minh Châu Âu là thị trường tiêu thụ thủy sản lớn nhất thế giới, với nhiều nền kinh tế phát triển và thu nhập trên đầu người cao.

    Nguồn lợi thủy sản của khu vực này ngày càng cạn kiệt vì vậy sản lượng khai thác luôn ở khoảng cách rất xa so với nhu cầu tiêu dùng của người dân. Nhập khẩu thủy sản từ các nước trên thế giới từ lâu là con đường duy nhất có thể đáp ứng nhu cầu của người dân cả về khối lượng và chủng loại thủy sản.
     
    Theo thống  kê  của  FAO, tổng  sản  lượng khai  thác và  nuôi  trồng  thủy  sản của  EU  trong  năm  2008  đạt  6,4 triệu  tấn,  thấp  hơn  so  với  6,5 triệu  tấn  năm  2007.  Theo  chủ trương chung của EU, sản lượng thủy sản đánh bắt của cả khối sẽ được  giữ  ở mức  ổn  định  nhằm bảo vệ nguồn lợi, vì vậy để tăng sản  lượng  chung, EU  chỉ  có  thể trông đợi ở phát triển nuôi trồng thủy sản.

    Thế nhưng  trong  thực  tế  sản lượng  nuôi  trồng  thủy  sản  của khối không mấy  được  cải  thiện trong  những  năm  vừa  qua.  Vì vậy  xu  hướng  tăng  cường  NK thủy  sản  của  EU  là  điều  hiển nhiên. Tuy vậy, vài năm gần đây do  suy  thoái kinh  tế  thế giới và nguy cơ nợ công của nhiều nước trong khối nên đã hạn chế đáng kể đến tiềm năng này, khiến NK thủy sản của EU biến động khá mạnh  theo diễn biến  chung  của khủng hoảng  tài chính  toàn cầu trong mấy năm gần đây.
     
    Theo ước  tính của Globefish, năm 2010 vừa qua tổng NK thủy sản  của  EU  đạt  khoảng  42,5  tỷ USD,  tăng nhẹ  2,6%  so với  41.4 tỷ USD năm 2009, tuy nhiên con số  trên  còn  thấp hơn khá nhiều so với 44,7 tỷ USD NK thủy sản của cả khối trong năm 2008.
    Tuy  nhiên,  kết  quả  NK  của năm 2010 đã phản ánh  sự phục hồi  sức  tiêu  thụ  của  người  dân EU  và  các  nước  XK  thủy  sản trên thế giới tiếp tục gia tăng sản lượng khá nhanh sang khối này.
    Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang EU.
    Từ năm 2006 EU đã  lần  lượt vượt Mỹ và Nhật Bản thành nhà NK  thủy  sản  lớn  nhất  của Việt Nam.  Từ  chỗ  thị  phần  NK  chỉ chiếm  5,7 %    tổng XK  thủy  sản của VN  (năm 2003) đến nay  thị phần của EU đã chiếm đến 23,5%, chứng tỏ EU đã có vị trí rất quan trọng  trong  việc  giải  quyêt đầu ra  cho  thủy  sản Việt Nam. Mặc dù so với nhu cầu  thủy sản của EU,  giá  trị  cung  cấp  của  Việt Nam còn rất hạn chế, chỉ chiếm khoảng  gần  2,8%  tổng  giá  trị nhập khẩu thủy sản của EU.Tuy nhiên năm 2010 vừa qua đã  là một năm thắng lợi của thủy sản Việt Nam trên thị trường EU, nhiều chỉ tiêu được cải thiện sau một  năm  sụt  giảm  tương  đối trước đó - 2009.

    Năm 2010, Việt Nam  đã XK sang  EU  364.000  tấn  thủy  sản, trị  giá  1,18  tỷ USD,  tăng  4%  về khối  lượng và 9,6% về giá  trị so với năm 2009. Thủy sản của Việt Nam nhập khẩu vào EU và được tiêu thụ chủ yếu ở các nước Đức, Tây Ban Nha,  Italia, Hà Lan  và Pháp,  trong đó Đức và Tây Ban Nha là hai nước NK lớn nhất.
     
    Năm  2010  Pháp  là  nước  có sức  tăng  trưởng mạnh nhất, với 68,3% về giá trị. Đơn giá NK bình quân của Pháp cũng cao hơn rất nhiều  so  với  hầu  hết  các  nước khác trong khối EU.
     
    Hiện  nay,  EU  nhập  khẩu nhiều nhất  các mặt hàng  cá  tra, tôm, nhuyễn thể chân đầu và cá ngừ của Việt Nam.
    Những năm 2003 - 2008 đánh dấu những bước  thâm nhập  rất thành  công và ồ ạt  của philê  cá tra  vào  Bỉ, Hà  Lan  và  tiếp  đến là Đức và Tây Ban Nha, mặc dù việc  chiếm  lĩnh  thị phần  nhanh chóng và áp đảo của philê cá tra đã tạo nên một số phản ứng tiêu cực trên các thị trường này.
    Sau khi đạt mức đỉnh cao vào năm 2008, XK  cá  tra vào EU  lại liên tục giảm liền trong hai năm 2009  và  2010.  Tây  Ban  Nha  và Đức  là  hai  thị  trường  tiêu  thụ nhiều nhất đều giảm mạnh NK từ  Việt  Nam.  Tuy  nhiên,  theo mạng  tin  Seafoodsource,  nhiều nhà NK của EU lại đang lo lắng trước  khả  năng  có  thể  thiếu nguồn  cung  cấp  cá  tra giá  rẻ  từ Việt  Nam,  nhất  là  khi  họ  biết năm 2011 Việt Nam dự đoán sản lượng cá nguyên liệu chỉ ở mức 1 triệu tấn.
    Hiện nay,  giá  cá  tra  XK  đã tăng lên 3 USD/kg, cải thiện hơn rất nhiều so với mức 2,3-2,5USD cách  đây  mấy  tháng,  tuy  vậy còn thấp hơn đến 30% so với giá bán cho thị trường Mỹ. Dự đoán doanh  số XK  cá  tra  sang EU  sẽ thấp hơn năm 2010 bởi hai lý do chính là nguồn cung cấp từ Việt Nam thấp hơn và tiêu thụ cá tra không mạnh như trước do giá cá tăng và có nhiều dư luận không tốt trên thị trường.
    Mặc  dù  trong  nước  sẽ  có nhiều diễn  biến phức  tạp  trong sản  xuất  nguyên  liệu  và  XK  cá tra,  đồng  thời  có  những  yếu  tố bất lợi về truyền thông trên một số  thị  trường  trong khối, nhưng EU vẫn cần được coi  là một địa bàn  chiến  lược  của  philê  cá  tra Việt Nam, tiêu thụ đến gần 36% (511  triệu USD)  tổng  XK  cá  tra của Việt Nam trong năm 2010.
    Đối  với  mặt  hàng  tôm,  ba năm gần đây Việt Nam  liên  tục gia  tăng  XK  tôm  sang  EU,  với mức  tăng  trưởng  khoảng  20%/năm. Các nước NK nhiều nhất là Đức, Anh và Pháp. Tiêu thụ tôm Việt Nam  tại  các  nhà  hàng  của Pháp  tăng  lên  đáng  kể mặc  dù tình hình kinh  tế chưa phục hồi hoàn toàn.
    Pháp cũng tăng NK từ nhiều nguồn  khác  như  Êcuađo,  Thái Lan. NK tôm chế biến cũng tăng khá  mạnh  (13%  trong  9  tháng đầu năm năm 2010).
     
    Trong  tháng  1  vừa  qua,  EU tiếp  tục  thu  hút  khá mạnh  đối với mặt hàng tôm của Việt Nam, đồng thời mức tăng về giá trị cao gần gấp  rưỡi  so với  tốc độ  tăng về khối lượng (93,5% về giá trị và 67,8% về khối lượng) chứng tỏ thị trường này đã nâng cấp nhu cầu (hàng  chế biến GTGT và  cỡ  lớn hơn),  trước đây  chủ  yếu  là  tôm cỡ nhỏ và  trung. Các  thị  trường Đức, Anh và Pháp phản ánh  rõ nhất xu hướng trên, vì vậy có thể thấy mặc dù giá cả thủy sản nói chung  và  giá  tôm  nói  riêng  đã nhích lên nhưng hầu như không gây  tác  động  tiêu  cực  cho  việc NK mặt hàng này.
     
    EU cũng được coi là thị trường tiêu thụ nhuyễn thể lớn nhất của Việt Nam, trong đó Italia là nhà NK đáng kể nhất  các mặt hàng mực  và  bạch  tuộc.  Đầu  năm 2011, Italia tiếp tục NK rất mạnh mặt hàng này, tháng 1/2011 đạt tốc độ tăng trưởng đến 179% về giá trị. Dự đoán thị trường Italia sẽ tiếp tục tiêu thụ tốt mặt hàng nhuyễn thể của Việt Nam  trong năm nay.

    Nhìn  chung,  sang  đầu  năm 2011,  hầu  hết  các  nhà  tiêu  thụ chính  thủy  sản Việt Nam  trong khối  EU  đều  có  bước  khởi  đầu khá  triển vọng, đưa NK cả khối tăng đến 43,2 % về giá trị so với cùng kỳ năm 2010. Dự báo, NK thủy  sản  Việt  Nam  của  EU  sẽ tiến triển tốt trong năm 2011.
    Một số biến động trên thị trường EU
     Trong thời điểm hiện tại, nét nổi bật nhất  trên  thị  trường EU và trên một số thị trường tiêu thụ thủy  sản  lớn  khác  trên  thế  giới là giá  các  loại  thủy  sản hầu hết đều  tăng,  có  những  thị  trường như Pháp mức  tăng  của một  số loài  thủy  sản  ngon  đạt  đến  hai con  số  như  cá  bơn,  cá  tráp,  cá tuyết meluc…,  còn một  số  loại thủy  sản  thông  thường  khác cũng tăng 4-8%, theo báo cáo của Seafoodsource.  Tuy  nhiên  cũng có  điều  lưu  ý  là  giá  cá  tra  bán trên  thị  trường  EU  không  tăng, trong khi giá xuất của Việt Nam đã tăng đáng kể.
     
    Vừa  qua  Tổ  chức  Liên  hợp quốc cũng đưa thông tin cho rằng giá  thực  phẩm  toàn  cầu  đã  đạt mức cao kỷ lục và có thể còn tăng cao hơn nữa  trong  thời gian  tới.
    Một  yếu  tố  không mới  khác khiến  giá  thủy  sản  trở  nên  đắt đỏ là đồng euro chưa có tín hiệu cải thiện so với trước đây, từ cuối năm 2008 đến nay đồng tiền này đã mất  giá  khoảng  15%  so  với đồng USD, do vậy giá sản phẩm thủy  sản  bán  ra  trên  thị  trường EU tính ra vẫn đắt đỏ. 
     
    Khoảng hơn một năm  trở  lại đây,  nhiều  hệ  thống  phân  phối và  siêu  thị  ở  châu  Âu  đã  triển khai  xây  dựng  kế  hoạch  tìm kiếm  nguồn  cung  cấp  thủy  sản bền vững. Người tiêu dùng ngày càng có ý thức về tính bền vững của  sản  phẩm,  phong  trào  này ngày càng trở nên rầm rộ ở Anh. Chứng  nhận  sinh  thái  đã  trở thành mục tiêu thực sự của nhiều nghề đánh bắt sau khi Wal-Mart và nhiều nhà bán lẻ đưa ra cam kết thu mua sản phẩm từ những nghề có chứng nhận của MSC.
    Ở  Anh  có  trên  một  triệu người  chọn  mua  thủy  sản  có chứng  nhận  bền  vững.  Những nhà phân phối lớn của Anh như Sainsbury,  Waitrose.  Marks  & Spencer,  Tesco  vv…  đều  có  sự lựa  chọn  đối  với  thủy  sản  bền vững, Thủ đô London  của Anh đang phấn đấu trở thành Thành phố thủy sản bền vững đầu tiên của thế giới. Các nhà tổ chức Thế vận hội Olimpic 2012 tại London cũng  tuyên  bố  trên  82  tấn  thủy sản phục vụ  trong đại hội  sẽ  là sản phẩm có tính bền vững, theo Seafoodsource. Bên cạnh đó hiện nay  ở  EU  đã  có  nhiều  công  ty NTTS triển khai nuôi cá hũu cơ, như cá giò, cá hồi và cá rôphi.
    Với xu hướng tiến tới các sản phẩm  có  tính bền vững và  thân thiện  với  môi  trường  của  EU cũng như một số  thị  trường cao cấp khác, sản phẩm thủy sản của Việt Nam muốn giữ vững vị thế của mình trên thị trường quốc tế cần được định hướng  theo mục tiêu  phát  triển  nâng  cao  chất lượng ngay từ khu vực sản xuất nguyên  liệu, đó  là quản  lý khai thác  kết  hợp  bảo  vệ  nguồn  lợi, quản  lý  chất  lượng môi  trường nuôi thủy sản theo các tiêu chuẩn quốc  tế, nhất  là đối  với hai  sản phẩm XK chủ  lực của Việt Nam là tôm và cá tra.
    Phương Mai
    Ý KIẾN BẠN ĐỌC
    Telex   VNI  
    Name:
    *
    Address:
    Phone:
    Email:
    *
    Content:
    *
    • MÃ CP
    • CÔNG TY
    • GIÁ
    • THAY ĐỔI
    Dữ liệu do Gafin cung cấp Xem tiếp